Φαντάσου το σώμα σου σαν έναν κρυφό σύμμαχο που, ακόμα και όταν εσύ προσπαθείς να πείσεις τον εαυτό σου πως «όλα είναι καλά», εκείνο έχει ήδη αρχίσει να ψιθυρίζει την αλήθεια. Η γλώσσα του σώματος είναι σαν τους υπότιτλους σε μια ξένη ταινία: μας βοηθά να καταλάβουμε τι πραγματικά συμβαίνει «κάτω από την επιφάνεια», εκεί που οι λέξεις συχνά δυσκολεύονται να φτάσουν.
Πόσες φορές έχεις πιάσει τον εαυτό σου να χαμογελάει σε μια παρέα, ενώ την ίδια στιγμή οι ώμοι σου είναι τόσο σφιγμένοι που μοιάζουν να θέλουν να φτάσουν στα αυτιά σου; Αυτή η ένταση δεν είναι τυχαία. Eίναι το άγχος όλης της εβδομάδας που έχει αποφασίσει να «κατασκηνώσει» εκεί. Ή ίσως έχεις προσέξει σε μια δύσκολη συζήτηση το σαγόνι σου να σφίγγει και τα χέρια σου να σταυρώνουν αυθόρμητα. Το στόμα σου μπορεί να λέει «δεν τρέχει τίποτα», αλλά το σώμα σου εκείνη τη στιγμή φωνάζει κάτι τελείως διαφορετικό.
Αυτή η σύνδεση σώματος και ψυχής δεν είναι απλώς μια ποιητική ιδέα. Είναι ο τρόπος που το μυαλό μας προσπαθεί να επεξεργαστεί δύσκολα συναισθήματα. Όταν το βλέμμα μας φεύγει και κοιτάμε αλλού, συχνά είναι επειδή μέσα μας λαμβάνει χώρα μια έντονη εσωτερική διεργασία που χρειαζόμαστε χώρο για να διαχειριστούμε. Ακόμα και τα πόδια μας έχουν τη δική τους ειλικρίνεια: δείχνουν πάντα προς τα εκεί που θέλει να πάει η καρδιά μας ή προς την έξοδο, αν νιώθουμε άβολα και θέλουμε να φύγουμε.
Συχνά, αυτή η «φωνή» του σώματος γίνεται πιο έντονη όταν βιώνουμε αυτό που οι ειδικοί ονομάζουν μειονοτικό στρες. Για άτομα που ανήκουν σε πληθυσμιακές ομάδες που βιώνουν περιθωριοποίηση, όπως η ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητα, το σώμα κουβαλάει ένα επιπλέον βάρος. Είναι μια διαρκής κατάσταση εγρήγορσης, όπου το αυτόματο σύστημα του εγκεφάλου μας είναι πάντα έτοιμο να αντιδράσει σε μια πιθανή απόρριψη ή κίνδυνο. Σε τέτοιες στιγμές, μπορεί να αναζητήσουμε γρήγορους τρόπους ανακούφισης, όπως η χρήση ουσιών, προσπαθώντας να «σιωπήσουμε» αυτόν τον εσωτερικό θόρυβο, ακόμα κι αν ξέρουμε λογικά ότι αυτό μας βλάπτει μακροπρόθεσμα.
Το να αρχίσεις να ακούς το σώμα σου δεν σημαίνει ότι πρέπει να γίνεις ντετέκτιβ του εαυτού σου ή να τον κρίνεις αυστηρά. Σημαίνει να αρχίσεις να παρατηρείς αυτές τις μικρές ενδείξεις με λίγη παραπάνω αγάπη και περιέργεια. Είναι μια πρόσκληση να καταλάβεις πώς οι κοινωνικές πιέσεις και τα πρότυπα που βλέπουμε καθημερινά στις οθόνες μας, επηρεάζουν την εικόνα που έχουμε για τον ίδιο μας τον εαυτό. Συχνά ξεχνάμε να εκτιμήσουμε το σώμα μας για όσα κάνει και εστιάζουμε μόνο στο πώς φαίνεται, χάνοντας την ουσιαστική σύνδεση μαζί του.
Η ψυχοθεραπεία είναι ο χώρος όπου αυτοί οι «υπότιτλοι» αποκτούν νόημα. Μέσα από προσεγγίσεις που συνδυάζουν την ανάλυση των σκέψεων με την αποδοχή των εσωτερικών μας εμπειριών, μπορούμε να μάθουμε να παρατηρούμε τις παρορμήσεις μας χωρίς να αντιδρούμε αυτόματα σε αυτές. Δεν είναι μια διαδικασία που γίνεται από τη μια μέρα στην άλλη, αλλά είναι ο δρόμος που οδηγεί στην αυθεντικότητα και την εσωτερική ελευθερία.
Αν νιώθεις ότι το σώμα σου σου μιλάει καιρό τώρα και δυσκολεύεσαι να το αποκωδικοποιήσεις, ίσως είναι η στιγμή να δώσεις στον εαυτό σου τον χώρο που του αξίζει. Μια συνεδρία δεν είναι απλώς μια συζήτηση. Eίναι μια ευκαιρία να συμφιλιωθείς με τον πιο πιστό σου σύμμαχο.
Σας ευχαριστώ
Alleva, J. M., Martijn, C., van Breukelen, G. J., Jansen, A., & Karos, K. (2015). Expand Your Horizon: A programme that improves body image and reduces self-objectification by training women to focus on body functionality. Body Image, 15, 81–89.
Bockting, W. O., Miner, M. H., Swinburne Romine, R. E., Hamilton, A., & Coleman, E. (2013). Stigma, predictive of poor mental health in a sample of transgender women and men. American Journal of Public Health, 103(3), 543–551.
Hayes, S. C., Strosahl, K. D., & Wilson, K. G. (2012). Acceptance and Commitment Therapy: The process and outcomes of mindful change (2nd ed.). Guilford Press.
Hofmann, S. G., & Hayes, S. C. (2019). The future of intervention science: Process-based therapy. World Psychiatry, 18(1), 37–50.
Hofmann, W., Friese, M., & Strack, F. (2008). Impulse and self-control from a dual-systems perspective. Perspectives on Psychological Science, 3(2), 111–123
Meyer, I. H. (2003). Prejudice, social stress, and mental health in lesbian, gay, and bisexual populations: Conceptual issues and research evidence. Psychological Bulletin, 129(5), 674–697.
Tiggemann, M., & Zaccardo, M. (2015). “Exercise to be fit, not skinny”: The effect of fitspiration imagery on women’s body image. Body Image, 15, 61–67.
